پزشکیسلامت باش

بیماری بوتولیسم چیست و چگونه می‌توان از آن جلوگیری کرد؟ (قسمت اول)

بیماری بوتولیسم جزء بیماری‌های بسیار نادر است، ولی درعین‌حال، این بیماری نسبتاً جدی و به‌شدت اورژانسی است، زیرا طبق شواهد و آمار، حدود ۵۰ الی ۷۰ درصد مبتلایان به این بیماری جانشان را ازدست‌داده‌اند.

بیماری بوتولیسم

بوتولیسم بیماری جدی ناشی از سم بوتولینوم است. توکسین (سم) موجب فلج می‌شود. فلج از صورت شروع‌شده و در اندام‌ها گسترش می‌یابد. اگر به عضلات تنفسی برسد، به نارسایی تنفسی منجر می‌شود. این سم توسط کلستریدیوم بوتولینوم (C. botulinum) که نوعی باکتری است ایجاد می‌شود. تمام انواع بوتولیسم سرانجام منجر به فلج می‌شود، بنابراین هر مورد بوتولیسم به‌عنوان یک مورد اورژانسی تلقی می‌شود. درگذشته اغلب کشنده بود اما امروزه ضدتوکسین ها به‌طور چشم‌گیری این روند را بهبود بخشیده‌اند.

علائم

نشانه‌ها و علائم این بیماری به نوع بوتولیسم بستگی دارد. در بوتولیسم غذایی، علائم و نشانه‌ها شامل تهوع، استفراغ و اسهال و همچنین یبوست و انسداد شکمی می‌باشد. ممکن است ضعف و مشکل تنفسی نیز وجود داشته باشد. علائم معمولاً بین ۱۸ تا ۳۶ ساعت پس از مصرف مواد غذای آلوده ظاهر می‌شود، اما می‌تواند بین ۳ تا ۸ روز متفاوت باشد. در بوتولیسم، سیستم عصبی که مغز را به ستون فقرات متصل می‌کند و اعصاب جمجمه‌ای شناخته می‌شوند، علائم اولیه را تجربه می‌کنند. سپس به سراسر بدن گسترش می‌یابد. دوره کمون از ۴ روز تا دو هفته متغیر است. نشانه‌های عصبی بوتولیسم غذایی و زخم بوتولیسم مشابه هستند اما ظهور علائم زخم بوتولیسم ممکن است بیشتر طول بکشد. بیمار ممکن است دوبینی یا تاری دید داشته باشد، پلک‌ها ممکن است افتادگی داشته باشند، دهان خشک شود و در بلعیدن مشکل به وجود آید، عضلات ضعیف می‌شوند. سپس فلج رخ می‌دهد. بدون درمان، عضلات تنفسی بیمار درنهایت فلج خواهد شد و منجر به نارسایی تنفسی و مرگ می‌شود. بیمار در طول این روند آگاه است.

در بوتولیسم نوزاد، نشانه‌ها و علائم ممکن است شامل:

  • یبوست
  • تغذیه ضعیف
  • خلق‌وخوی بد و زودرنجی
  • شل شدن سر، گردن، دست‌وپا
  • پلک‌های افتاده
  • فرم صورت صاف
  • سرگیجه و بی‌حسی
  • مشکلات تنفسی
  • رفلکس‌های آهسته یا نادرست
  • گریه ضعیف
  • ضعف عضلات
  • چشم‌های غیرمتمرکز
  • مکیدن ضعیف

دوره کمون برای بوتولیسم نوزادان از ۳ تا ۳۰ روز متغیر است.

علت

سم بوتولینوم، سم تولیدشده توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم، ایجاد می‌شود. کلستریدیوم بوتولینوم نام گروهی از باکتری‌هاست. این گروه باکتری می‌تواند در خاک یافت شود. این ارگانیسم‌های میله‌ای شکل در محیط‌هایی که اکسیژن وجود ندارد به بهترین شکل رشد می‌کنند. این باکتری تخم‌هایی ایجاد می‌کند که موجب می‌شود بتوانند تا زمان قرار گرفتن در شرایط مناسب برای رشد، در حالتی مانند خواب باقی بمانند.

کلستریدیوم بوتولینوم اسپورهایی تولید می‌کند که می‌تواند در غذاهای ذخیره‌شده یا غذاهای کنسروی زنده بماند. در اینجا، آن‌ها سم تولید می‌کنند. هنگامی‌که مصرف می‌شود، حتی مقدار کم سم می‌تواند باعث مسمومیت شدید شود.

بیماری بوتولیسم انواع مختلفی دارد:

  • بوتولیسم غذایی به‌واسطه مصرف مواد غذایی حاوی سم بوتولینوم ایجاد می‌شود.
  • زخم بوتولیسم  هنگامی رخ می‌دهد که باکتری وارد زخم بازشده و در داخل زخم سم تولید می‌کند. مصرف‌کنندگان داروهای تزریقی در معرض خطر این نوع بوتولیسم هستند.
  • بوتولیسم نوزادان هنگامی اتفاق می‌افتد که نوزاد باکتری‌ها یا اسپورهای آن‌ها را مصرف می‌کند و این باکتری‌ها در روده او رشد می‌کنند. بوتولیسم نوزاد در ایالات‌متحده بیشتر از خوردن شربت عسل یا ذرت ناشی می‌شود. باکتری نیز ممکن است به‌طور طبیعی در مدفوع نوزاد حضور یابد.
  • بوتولیسم روده بزرگ‌سالان گونه نادری از بوتولیسم است و هنگامی رخ می‌دهد که باکتری در دستگاه گوارش فرد ساکن می‌شود.
  • بوتولیسم لتروژنیک از طریق بوتاکس بیش‌ازحد رخ می‌دهد. موارد این نوع بوتولیسم پس از تجویز درمان بوتاکس بیشتر شده‌اند.
مطالب مرتبط
منبع
medicalnewstoday
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

بستن
بستن