پزشکیسلامت باش

سرطان خون و هر آنچه باید درباره آن بدانید

سرطان خون که نام دیگر آن لوسمی است، سرطان مربوط به سلول‌های خونی است. سلول‌های خونی بسیار متنوع‌اند و در دسته‌بندی‌های مختلفی قرار می‌گیرند از جمله: گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها. سرطان خون مربوط به گلبول‌های سفید خون است.

گلبول‌های سفید بخش مهم و حیاتی سیستم ایمنی هستند. این گلبول‌ها از بدن در برابر باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها و هر سلول و عامل خارجی دیگر، محافظت می‌کنند. این سلول‌ها می‌توانند به‌سرعت تقسیم شوند. محل تولید عمده آنها مغز استخوان است اما برخی نیز در گره‌های لنفاوی، طحال و غده تیموس به وجود می‌آیند. بعد از تولید شدن، از طریق خون و مایع لنف (مایعی که در سیستم لنفاوی جریان دارد) در سرتاسر بدن گردش می‌کنند.

عوامل خطر سرطان خون

دلایل سرطان خون ناشناخته هستند اما عواملی وجود دارند که خطر ابتلا را افزایش می‌دهند:

  • سابقه خانوادگی
  • مصرف سیگار
  • اختلالات ژنتیکی ازجمله سندروم داون
  • اختلالات خونی ازجمله سندروم میلودیسپلاستیک
  • انجام شیمی‌ درمانی و پرتو درمانی به دلیل سرطان‌های قبلی
  • قرار گرفتن در معرض پرتو به مدت طولانی
  • قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی مثل بنزن

این مطلب را نیز بخوانیدعلائم سرطان را بشناسیم (قسمت دوم)

انواع سرطان خون

این سرطان می‌تواند حاد و ناگهانی شروع شود یا مزمن باشد. در سرطان ناگهانی، سلول‌های سرطانی به‌سرعت چند برابر می‌شوند. در حالت مزمن، بیماری به‌ آرامی پیشرفت می‌کند و علائم خفیف هستند.

لوسمی میلوئیدی حاد

این نوع سرطان می‌تواند هم در کودکان و هم در بزرگسالان رخ دهد. سالانه حدود ۲۱ هزار نفر در آمریکا به این بیماری مبتلا می‌شوند در واقع این نوع، رایج‌ترین نوع لوسمی است.

لوسمی لنفوسیتی حاد

این بیماری بیشتر در کودکان اتفاق می‌افتد و سالانه حدود ۶۰۰۰ نفر به جمعیت مبتلایان اضافه می‌شود.

لوسمی لنفوسیتی مزمن

به نظر می‌رسد این نوع سرطان، بیشتر افراد بالای ۵۵ سال را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به‌ ندرت کودکان را مبتلا می‌کند.

علائم سرطان خون

  • تعریق زیاد، به‌خصوص شب‌ها
  • خستگی و ضعف که با استراحت نیز برطرف نمی‌شود
  • کاهش وزن بی‌وقفه
  • درد و حساسیت استخوان
  • تورم بدون درد گره‌های لنفاوی
  • بزرگ شدن کبد و طحال
  • ایجاد نقاط قرمز روی پوست
  • خون‌ریزی و کبودی که به‌آسانی ایجاد می‌شود
  • تب و لرز
  • عفونت‌های مکرر

سرطان خون علائمی را در سایر ارگان‌های بدن ایجاد می‌کند، مثلا اگر سرطان به سیستم عصبی مرکزی گسترش یابد، باعث علائمی مثل سردرد، سرگیجه و حالت تهوع، گیجی، از دست دادن کنترل ماهیچه‌ها و حمله ناگهانی می‌شود.

این سرطان هم‌چنین می‌تواند به قسمت‌های دیگر بدن از جمله ریه‌ها، دستگاه گوارش، قلب، کلیه‌ها و بیضه‌ها نیز سرایت کند.

تست‌های تشخیصی

یک آزمایش کامل مربوط به شمارش سلول‌های خونی باید انجام شود، همچنین سلول‌های خونی در زیر میکروسکوپ مورد مشاهده قرار می‌گیرند تا ظاهر غیرمعمولی آن‌ها تشخیص داده شود. نمونه‌ برداری بافت می‌تواند از مغز استخوان یا گره‌های لنفاوی انجام شود. این نمونه‌های کوچک می‌توانند نوع و سرعت رشد سرطان را نشان دهد.

ارزیابی میزان گسترش سرطان

  • تست‌های سیتومتری DNA سلول‌های سرطانی و اندازه‌گیری سرعت رشد آن‌ها
  • تست‌های عملکرد کبد
  • پونکسین کمری یا نخاعی که درواقع نمونه‌برداری مایع مغزی-نخاعی از ستون فقرات می‌باشد
  • تصویربرداری‌هایی مثل اشعه ایکس، اولترا سوند و سیتی اسکن

درمان سرطان خون

درمان توسط هماتولوژیست و اونکولوژیست صورت می گیرد. گروهی از پزشکان توسط اختلالات خونی و سرطان هستند. درمان بستگی به نوع و مرحله سرطان دارد. درمان معمولا شامل یک یا تعداد بیشتری از مراحل زیر است:

  • شیمی‌ درمانی: با استفاده از داروهای خاص سلول‌های سرطانی از بین می‌روند. بر اساس نوع سرطان باید یک دارو یا ترکیبی از داروها استفاده شود.
  • پرتو درمانی: با استفاده از اشعه‌ای باانرژی بالا سلول‌های سرطانی تخریب می‌شوند و از رشد و گسترش آن جلوگیری می‌شود.
  • پیوند سلول‌های بنیادی: در این روش سلول‌های بیمار مغز استخوان با سلول‌های سالم جایگزین می‌شوند. این روش، پیوند مغز استخوان نیز نامیده می‌شود.
  • ایمونوتراپی: این روش به سیستم ایمنی شما کمک می‌کند تا سلول‌های سرطانی را شناسایی کرده و به آن‌ها حمله کند.

هرچه قدر سرطان خون زودتر شناسایی شود، درمان مؤثرتر خواهد بود. هر چند علائمی مثل سابقه خانوادگی، سن بالا و اختلالات خونی و کروموزمی، روی درمان تأثیر منفی دارد.

مطالب مرتبط
منبع
healthline
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن