پزشکیسلامت باش

پروتئین c چیست؟ درباره آن چه می‌دانید؟

این پروتئین در بدن توسط کبد ساخته و در جریان خون آزاد می‌شود. پروتئین c همراه با پروتئین‌های انعقادی دیگر باعث مسدود شدن آن‌ها شده و عمل لخته شدن انجام می‌شود که در تنظیم آن نقش مهمی دارد.

پروتئین c چیست؟

پروتئین c در بدن توسط کبد تولید می‌شود که در روند تنظیم لخته‌های خونی بسیار مؤثر است. لخته‌های خونی در داخل و خارج بدن به وجود می‌آیند که معمولا رگ‌ها و شریان‌های آسیب‌دیده هستند و در بیشتر مواقع به‌ خودی‌ خود بعد از بهبود زخم‌ها از بین می‌روند.

کمبود

بعضی از افراد نمی‌توانند این پروتئین را به میزان مورد نیاز در بدن تولید کنند، این وضعیت را کمبود پروتئین c می‌نامند. وقتی‌که این ماده به‌اندازه کافی تولید شود، در جریان خون توازن ایجاد می‌شود؛ اما هنگامی‌ که فردی دچار کمبود این ماده باشد، از آنجا که پروتئین c پروتئین‌های لخته کننده خون را مسدود می‌کند، خطر تشکیل لخته‌های خونی بیشتر می‌شود؛ بنابراین افرادی که به میزان کافی این پروتئین را دارند ممکن است هیچ‌ وقت دچار مشکلات و بیماری‌های انعقاد خون نشوند.

علل کمبود

  • درمان بعضی از بیماری‌ها با داروهایی که باعث رقیق شدن خون می‌شوند، مثل وارفارین
  • نارسایی کبد
  • کمبود ویتامین k
  • لخته‌های خونی
  • بیرون آوردن روده کوچک
  • مصرف آنتی‌بیوتیک طی چند روز بدون استفاده از مواد مغذی مناسب
  • وجود تومور در سراسر بدن
  • مشکلات انعقادی به دلیل عفونت‌های خونی
  • عفونت‌های باکتریایی در جوانان

به دلیل جهش در ژن‌های PROC، برخی از افراد دچار کمبود این پروتئین به‌صورت ارثی می‌شوند. محققان ۲۷۰ جهش مختلف را شناسایی کردند که یا باعث کاهش این ماده می‌شوند یا در عملکرد آن اختلال ایجاد می‌کنند. هرچه تعداد جهش در ژن‌های PROC بیشتر باشد، این وضعیت خطرناک‌تر و جدی‌تر می‌شود.

عوامل خطرساز

بزرگ‌ترین عامل خطرساز کمبود پروتئین c، سابقه خانوادگی یا داشتن والدین دارای این بیماری است. جهشی که باعث به وجود آمدن این بیماری می‌شود، به‌صورت یک الگو منتقل‌ شده که به این صورت است: کسانی که یکی از پدر یا مادر این وضعیت را داشته باشند، ۵۰ درصد احتمال ابتلا را دارند. اگر جهش ژن‌ها را از هر دو والد به ارث ببرند وضعیت وخیم‌تر می‌شود.

عواملی که باعث به وجود آمدن کمبود پروتئین c می‌شود:

  • سن
  • عمل جراحی
  • ورزش نکردن و نداشتن فعالیت‌های بدنی
  • بارداری
  • دارا بودن مشکلات دیگر انعقادی خون

این مطلب را نیز بخوانید: فشارخون بالا در بارداری ؛ دلایل، پیشگیری و درمان

علائم

شدیدترین علائم کمبود پروتئین c اندکی بعد از تولد بروز می‌کند؛ اما در بعضی موارد ممکن است تا سن بلوغ هیچ علامتی مشاهده نشود. آن‌ها علائمی شبیه به کسانی که دچار مشکلات انعقاد و انسداد خون هستند را دارند.

در موارد خفیف‌تر، افراد به‌ جای مشاهده علائم از پیامدها پی به وضعیت می‌برند. این افراد ممکن است بعد از ابتلا به لخته‌های خونی و یا سایر عوارض مرتبط، متوجه شوند که به کمبود پروتئین c مبتلا هستند.

عوارض کمبود پروتئین c

  • ترومبوز ورید عمقی: ترمبوز ورید عمقی که DVT هم نامیده می‌شود، می‌تواند حتی در کسانی که به‌صورت خفیف دچار کمبود این پروتئین هستند نیز بروز کند. DVT ها لخته‌های خونی هستند که زیر سطح پوست وجود دارند و معمولا در بازوها یا پاها تشکیل می‌شوند، اما در اطراف مغز هم بروز می‌کنند.
  • آمبولی ریوی: آمبولی ریوی که به PE هم شناخته‌ شده است، یک وضعیت جدی و خطرناکی است که بعد از ترومبوز ورید عمقی به وجود می‌آید و وقتی‌که یک لخته موجب انسداد جریان خون به ریه‌ها می‌شود، بروز می‌کند.
  • مشکلات دوران بارداری: کمبود پروتئین c خطر لخته شدن خون در دوران بارداری و بعد از زایمان را افزایش می‌دهد و این مشکل با تولد نوزاد بیشتر می‌شود.
  • پورپورا فولمینانس: یک بیماری تهدیدکننده زندگی است که کمبود شدید پروتئین c باعث به وجود آمدن این وضعیت در نوزادان می‌شود. پورپورا فولمینانس بلافاصله بعد از تولد و زمانی بروز می‌کند که در رگ‌های کوچک سراسر بدن، لخته‌های خونی تشکیل می‌شود. جریان خون اطراف این لخته‌ها متوقف می‌شود و باعث می‌شود که سلول‌ها بمیرند بسیاری از نوزادان تازه متولد شده که دچار این بیماری هستند، زنده نمی‌مانند و حتی اگر از این بیماری جان سالم به درکنند، دچار بیماری‌های شدید لخته‌های خونی و انسداد عروق می‌شوند.
  • نکروز ناشی از وارفارین: یک بیماری نادر و دردناک است و از هر ده هزار بیمار که از داروهای رقیق‌ کننده وارفارین استفاده می‌کنند، در یک نفر بروز می‌کند. در این بیماری لخته‌های خون باعث می‌شوند که سلول‌ها در سینه، ران و یا تنه بمیرند که خون‌ریزی در این مناطق، رنگ آن‌ها را آبی می کند و باعث تورم، درد و حتی قانقاریا می‌شود.
مطالب مرتبط
منبع
medicalnewstoday
برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

بستن
بستن