پزشکیسلامت باش

کما چیست؟ چرا بیمار به کما می رود و چه راه هایی برای برگشت آن وجود دارد

کما یک حالت ناخودآگاه طولانی مدت است. در طول این مدت فرد به محیط اطراف خود واکنشی نشان نمی‌دهد، با این وجود شخص زنده است و به نظر می‌رسد در خواب است. در کما برخلاف خواب عمیق، فرد نمی‌تواند حرکت کند یا حتی فرد نسبت به درد واکنش ندارد و نمی‌تواند بیدار شود.

عوامل

کما بر اثر آسیب دیدگی مغز ایجاد می‌شود. افزایش فشار بر روی مغز یا خونریزی در مغز منجر به کاهش میزان اکسیژن به سلول‌های مغز می‌شود، که در این حالت فرد به کما می‌رود. مسمومیت‌های ناشی از کمبود اکسیژن و سکته مغزی نیز می‌تواند منجر به بروز چنین حادثه‌ای شود. برخی از عوامل کما در زیر آمده است.

  • تروما: آسیب سر که می‌تواند منجر به متورم شدن مغز یا خونریزی در آن شود. تورم در مغز می‌تواند به قسمت‌های داخلی و مرکز مغز نفوذ کند؛ و منجر به آسیب دیدگی بیشتر شود.
  • تورم: تورم بافت مغز می‌تواند گاهی به دلیل کمبود اکسیژن، عدم تعادل الکترولیتی یا تغییر در هورمون‌ها رخ دهید.
  • کمبود اکسیژن: اکسیژن برای عملکرد مغز ضروری است. حمله قلبی یا اختلال در جریان گردش خون که منجر به کاهش سطح اکسیژن به مغز می‌شود می‌تواند فرد را به کما ببرد.
  • خونریزی: خونریزی در لایه مغز ممکن است بر اثر فشار و آسیب وارد شده به مغز ایجاد شود. فشار خون بالا، آنوریسم مغزی و تومورهای مغزی دلایل شایع خونریزی مغزی هستند.
  • سکته مغزی: زمانی که جریان خون به بخشی از مغز کاهش یابد یا به کلی قطع شود؛ بخشی از مغز با کمبود اکسیژن مواجه می‌شود. این اتفاق گاهی به دلیل سکته مغزی یا تورم در مغز ایجاد می‌شود؛ که این تورم می‌تواند فرد را به کما ببرد.
این مطلب را نیز بخوانید: سکته مغزی خفیف چگونه درمان می‌شود؟

دیگر عوامل کما

بیش از ۵۰ درصد کما مربوط به آسیب سر یا اختلالات در سیستم گردش خون در مغز است. برخی از مشکلات که می‌تواند منجر به این اتفاق شوند در زیر آمده است.

  • دیابت: زمانی که سطح قند خون از حد مجاز بالاتر روند ممکن است منجر به کما رفتن فرد شود. کما بر اثر افزایش قند خون به ندرت رخ می‌دهد. خوشبختانه در این نوع کما با تنظیم قند خون فرد از حالت کما خارج می‌شود.
  • عفونت: همچنین عفونت سیستم عصبی مرکزی از جمله مننژیت یا آنسفالیت می‌تواند منجر به کما شود.
  • سموم: موادی زائدی که وارد بدن می‌شود و بدن توانایی دفع آنها را ندارد می‌تواند منجر به کما رفتن فرد شد. برخی از مواد سمی مانند آمونیاک به علت عملکرد بد کبد، دی اکسید کربن به دلیل حملات آسم یا اوره ناشی از نارسایی کلیه در بدن تولید و انباشته می‌شوند؛ می‌توانند منجر به کما در افراد شوند. همچنین برخی سموم مانند الکل و مواد مخدر از بیرون وارد بدن شده و منجر به اختلالت در مغز می‌شود.
  • تشنج: تشنج به ندرت منجر به کما می‌شود؛ اما توجه داشته باشید، تشنج‌های پی در پی باعث ایجاد اختلال در عملکرد مغز خواهد شد.
  • آسیب مغزی: آسیب‌های ناشی از نرسیدن خون به مغز مثلا وقوع حمله قلبی یا وارد شدن ضربه به سر در تصادفات می‌تواند منجر به کما شود.

نکته

بهتر است در اینجا بهتر است با کما موقت و مرگ مغزی نیز آشنا شوید. زیرا در برخی موارد پزشکان مجبور هستند برای درمان بهتر بیمار او را به کما موقت ببرند. همچنین با وجود تفاوت‌های آشکار بین مرگ مغزی و کما؛ اغلب افراد این دو را با هم اشتباه گرفته و تفاوتی بین آنها قائل نخواهند شد.

کما موقت: در این نوع کما بیمار به خواب عمیق می‌رود که معمولاً این نوع کما بر اثر دریافت داروهای بیهوشی ایجاد می‌شود. چنین کاری تنها در شرایط اضطراری و زیر نظر پزشک و در بخش مراقبت‌های ویژه امکان پذیر است.

مرگ مغزی: توجه داشته باشید مرگ مغزی با کما کاملاً متفاوت است. در مرگ مغزی، مغز بیمار کاملا کارای خود را از دست می‌دهد بنابراین بیمار کنترل تمام بدن را از دست داده و بدون استفاده از تجهیزات پزشکی امکان نفس کشیدن یا ضربان منظم قلب وجود ندارد، به همین دلیل باید گفت در مرگ مغزی هرگز بیمار بهبود نخواهد یافت.

درمان کما

درمان کما وابسته به علت وقوع آن است. ابتدا علت کما شناسایی می‌شود و با توجه به علت وقوع آن، روش‌های درمانی مناسب در پیش گرفته می‌شود. از این رو آنتی بیوتیک‌ها برای درمان عفونت و گلوکز برای دفع شوک ناشی از دیابت استفاده می‌شوند. از بین بردن علل فشار بر روی مغز و یا حذف تورم مغز نیز برای درمان کما ناشی از وجود فشار بر روی مغز به کار گرفته می‌شود. در تمام مدت بیمار باید در بخش مراقبت‌های ویژه و ۲۴ ساعته نیز نظر کادر پزشکی باشد. همچنین هنگامی که اتفاق ناشی از کمبود اکسیژن رخ دهد با احیای مجدد فرد بهبود خواهد یافت.

بهبود

مدت زمان بهبود افرادی که دچار کما شده‌اند بسته به نوع کما و آسیب‌های وارد شده به مغز آنها است. در این میان افرادی که دچار مسمومیت با مواد مخدر شده‌اند سریع‌تر از دیگران بهبود یافته‌اند. معمولاً بیماری‌های که عوامل کما در آنها با عمل جراحی رفع می‌شود؛ چند هفته بعد از عمل، از کما خارج شده و به سرعت به بهبودی کامل نزدیک می‌شوند. اما در برخی موارد ممکن است فرد بعد از چند ماه یا چند سال به هوش آیند، که در این موارد اغلب بیماران با معلولیت‌های قابل توجهی رو به رو خواهند شد.

منبع
webmd
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

همچنین ببینید

بستن
بستن
بستن